71. rocznica śmierci dwunastu żołnierzy niezłomnych bestialsko zamordowanych przez UB w Radomsku

7 maja 1946 roku w Radomsku odbył się pokazowy proces 17 żołnierzy Konspiracyjnego Wojska Polskiego, podczas którego skazano na karę śmierci 12 oskarżonych.

Proces był konsekwencją doskonale przygotowanej i wykonanej akcji odbicia z więzienia Państwowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Radomsku 57 ludzi, w tym wielu kolegów z Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych. Wydarzenie to miało miejsce 20 kwietnia 1946 roku.

Mieczysław Moczar wydał rozkaz likwidacji KWP. Do akcji rzucił ekspedycję pościgową składającą się z 1250 żołnierzy, milicjantów i funkcjonariuszy NKWD. Mieli oni dopaść 167 niezłomnych z Konspiracyjnego Wojska Polskiego.

Mimo ogromnej przewagi liczebnej pogoń okazała się porażką, a wściekły Moczar rozpoczął zmasowaną akcję pacyfikacyjną. W prowadzonych na ślepo aresztowaniach zatrzymano wielu żołnierzy konspiracji oraz ich sympatyków. Od 20 kwietnia 1946 roku aresztowano 17 żołnierzy KWP, a poważne zasługi w tym względzie przypadły ubeckim donosicielom.

Według zeznań naocznych świadków, 5 maja 1946 roku, po brutalnym śledztwie wszystkich 17 aresztowanych przetransportowano z aresztu PUBP w Piotrkowie Trybunalskim do aresztu PUBP w Radomsku. Przez resztę dnia i kolejnej nocy, żołnierze nie otrzymali żadnego posiłku, jak również niczego do picia.

Rankiem, 7 maja 1946 roku zostali wyprowadzeni na dziedziniec aresztu, gdzie załadowano ich do ciężarówki, która zawiozła oskarżonych na proces. Z relacji kierowcy wynika, że wszyscy mieli na twarzach ślady pobicia.

Ciężarówka podjechała tyłem pod budynek kina ,,Kinema”, późniejszego ,,Metalowca”, od strony bocznego wejścia, przez które więźniowie schodzili z ciężarówki bezpośrednio na salę kinową, gdzie mieli być sądzeni w tak zwanym procesie pokazowym z udziałem publiczności, w tym młodzieży szkół średnich. Na scenie twarzą do oskarżonych zasiadł Sąd Wojskowy w składzie: przewodniczący – podpułkownik Kazimierz Stojanowski oraz dwóch wojskowych ławników: Jakub Fajtlowicz i Apolinary Trembel.

Oskarżał prokurator Wojskowej Prokuratury, kapitan Tadeusz Garlicki, delegowany do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim i Częstochowie. Protokolantką była Zofia Urban.

W akcie oskarżenia postawiono zatrzymanym udział w zbrojnej akcji w Radomsku, a także szereg spreparowanych czynów, których w ogóle nie popełnili. Prokurator Garlicki przyjął, nie mającą precedensu w polskim prawie karnym, zasadę zbiorowej odpowiedzialności oskarżonych, w odniesieniu do zdarzeń dotyczących zupełnie innej grupy żołnierzy KWP.

Proces okazał się farsą. Nie przeprowadzono postępowania dowodowego, oskarżeni nie meli możliwości obrony i apelacji. Prokurator Garlicki zażądał najwyższego wymiaru kary dla wszystkich żołnierzy. Po kilku minutach narady, Sąd ogłosił wyrok, na mocy którego skazał na śmierć:

1. Jana Rogulkę
2. Józefa Kapczyńskiego
3. Józefa Koniarskiego
4. Ryszarda Nurkowskiego
5. Benedykta Ratajskiego
6. Czesława Turlejskiego
7. Karola Wielocha
8. Stanisława Wersala
9. Ryszarda Chmielewskiego
10. Leopolda Słomczyńskiego
11. Tadeusza Schabowskiego
12. Piotra Proszowskiego

a na 15 lat pozbawienia wolności:

1. Stanisława Śliwińskiego
2. Adama Lasonia
3. Józefa Ziębę
4. Kazimierza Matuszczyka
5. Tadeusza Galę

Wyroki wykonano bardzo szybko, bez możliwości apelacji i prośby o ułaskawienie. Według naocznych świadków, skazani na karę śmierci zostali zamordowani w piwnicy PUBP w Radomsku w nocy z 9 na 10 maja 1946 roku.

Zbrodniarze z UB wszystkim skazanym skrępowali ręce drutem kolczastym, wykłuli oczy, obcięli języki, wbili gwoździe w głowy, rozbili czaszki, połamali ręce, a następnie dobili strzałem w potylicę. Ciała były tak zmasakrowane, ze rodziny nie potrafiły rozpoznać swoich bliskich.

Zwłoki wywieziono trzema ciężarówkami, w eskorcie funkcjonariuszy UB oraz wojska, do leśnego bunkra w okolicy Bąkowej Góry gm. Ręczno, powiat piotrkowski i tam zakopano. Okoliczni mieszkańcy już następnego dnia wydobyli stamtąd 12 ciał.

Jan Rogulka urodził się w dniu 5 marca 1913 roku w Woli Rożkowej, w chwili śmierci miał 33 lata. Został pochowany w grobie rodzinnym w Niedośpielinie gm. Wielgomłyny w powiecie radomszczańskim.

Leopold Słomczyński urodził się w dniu 4 maja 1927 roku w Radomsku, w chwili śmierci miał 19 lat. Został pochowany na cmentarzu w Radomsku.

Zwłoki pozostałych zamordowanych żołnierzy KWP, zostały pochowane w jednej wspólnej mogile, na cmentarzu w Bąkowej Górze. Spoczęli w niej:

Jozef Kapczyński ur. 16 marca 1922 r. w Moszczenicy, żył lat 24
Jozef Koniarski ur. 23 grudnia 1906 r. w Piotrkowie, żyl lat 36
Ryszard Nurkowski ur. 26 kwietnia 1926 r. w Piotrkowie, żył lat 20
Benedykt Ratajski ur. 5 lutego 1926 r. w Piotrkowie, żył lat 20
Czesław Turlejski ur. 1 kwietnia 1927 r. w Kamieńsku, żył lat 19
Karol Wieloch ur. 21 września 1926 r. w Barzkowicach, żył lat 19
Stanisław Wersal ur. 8 czerwca 1926 r. w Gomunicach, żył lat 19
Ryszard Chmielewski ur. 22 lutego 1924 r. w Radomsku, żył lat 22
Tadeusz Schabowski ur. 2 stycznia 1924 r w Radomsku, żył lat 22
Piotr Proszowski ur. 15 marca 1923 r. w Strzałkowie, żył lat 23

Instytut pamięci Narodowej oszacował w 2009 r. liczbę osób, które były represjonowane przez reżim stalinowski na 1,8 mln. Z tego 150 tys. osób straciło życie. Liczba ta obejmuje również Katyń i pozostałe miejsca rozstrzelania polskich oficerów. Większość z tych ofiar była represjonowana w latach 1939-1941, kiedy to represje objęły 1,6 mln osób. Pozostałe 200 tys. to osoby represjonowane od 1944 do 1952 r.

→ Tomasz Bednarczyk

9.05.2017

• foto: archiwum IPN

• czytaj także: „Niech o nich wiedzą i pamięć się w was utrwali – hołd Macierewicza w Bąkowej Górze”

 

 

6
1

2 thoughts on “71. rocznica śmierci dwunastu żołnierzy niezłomnych bestialsko zamordowanych przez UB w Radomsku

  • 09/05/2017 at 21:24
    Permalink

    Z opowiadan rodziny zamieszkalej na terenach radomszczanskich wiedzalem o duzej grupie partyzantow operujacej w tym rejonie ,rowniez z mojej rodziny.

    8

    4
    Reply
    • 10/05/2017 at 17:29
      Permalink

      Widzę po minusach, że równie duża grupa ubeków lub ich potomków operuje w tym rejonie. Pozdrawiam. Czołem Wielkiej Polsce !

      6

      1
      Reply

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.