Danuta Szaflarska – wspomnienie

Tuż po zakończeniu wojny, przy ulicy Równej 64 w Warszawie, spotykają się różni ludzie. Łączy ich jedno: bezdomność w zrównanej z ziemią stolicy.

Szukając lokum, kwaterują tymczasowo w jednym z niewielu ocalałych domów, a właściwie jego części… Ekspedientka Krysia i kierowca autobusu Witek są nowożeńcami. W oczekiwaniu na mieszkanie w odbudowującej się Warszawie, dołączają do przedziwnej gromady lokatorów.

Tak zaczyna się pierwsza powojenna komedia polska, „Skarb”. Została nakręcona w 1948 roku. Główne role powierzono Danucie Szaflarskiej i Jerzemu Duszyńskiemu. Teraz, po śmierci Aktorki, z pewnością telewizja wyemituje tę produkcję w ramach wspomnień. Obejrzyjmy ją jeszcze raz, bo ten film się nie starzeje. Te same typy ludzkie, takie same zachowania: od szemranych cwaniaczków po dziecinnego naiwniaka i od matrony po damę nieciężkich obyczajów… Wszyscy stają się równi przy ulicy Równej. A problemy mieszkaniowe? Szczęśliwie, minęło siedemdziesiąt lat, a młode małżeństwa niejednokrotnie jak czekały na swoją pierwszą prawdziwą noc poślubną we własnym mieszkaniu, tak czekają. I tylko celuloidową taśmę filmową zastąpiły impulsy nieznanego pochodzenia. Maszyna zajmuje się imitacją dźwięków przy realizacji słuchowisk. Zaraz, co to jest słuchowisko?

102 lata życia. Kiedy miała 20 lat, zmarł marszałek Piłsudski. Kiedy miała 30 lat, skończyła się druga wojna światowa. Kiedy miała 40 lat, powstał Układ Warszawski, otwarto Stadion Dziesięciolecia, oddano do użytku Pałac Kultury i Nauki im. Józefa Stalina. Zmarł Albert Einstein. Rozpoczęto budowę kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie. A ludność świata wynosiła 2 755 823 tys…

Pierwszym filmem, w którym zagrała Danuta Szaflarska były „Dwie godziny” z 1946 roku, pierwszy polski „półkownik”, nie dopuszczony do dystrybucji przez ówczesną cenzurę. Premiera odbyła się dopiero po 11 latach, w czasie „odwilży”. Film był studium psychologicznym ludzi okaleczonych przez wojnę, jego język był jeszcze nieskażony propagandową nowomową.

Na stacji przesiadkowej spotkali się ludzie powracający z wojennej tułaczki, próbujący rozliczyć się z niedawną przeszłością, osiąść w nowej rzeczywistości. Dwugodzinne oczekiwanie na pociąg jest próbą pożegnania tej przeszłości. Ale od niej ucieczki nie ma.

„Zakazane piosenki”, drugi film Danuty Szaflarskiej, ma dwie wersje. Pierwsza nie spodobała się cenzurze, więc ją zmieniono. Przydano bohaterstwa Armii Czerwonej, wytłuszczono bestialstwo Niemców. Wycięto 800 metrów taśmy i dokręcono 850 metrów innej. Premiera pierwszej wersji miała miejsce 8. stycznia 1947. roku, drugiej – 2 listopada 1948.

Ostatnim filmem, w którym Danuta Szaflarska wystąpiła był: „Mamuśka i inni pomyleńcy”, węgierskiej reżyser Ibolya Fekete, opowieści o czterech pokoleniach rodu Gardó. W istocie: pani Danuta Szaflarska opowiadała w swoich filmach historię czterech pokoleń.

Danuta Szaflarska, polska aktorka zmarła 19 lutego 2017 r. w Warszawie.

→ Maryla Miła

20.02.2017

• foto: kadr z filmu „Ile waży koń trojański?”, mat. dystrybutora

 

 

1
0

One thought on “Danuta Szaflarska – wspomnienie

  • 20/02/2017 at 18:35
    Permalink

    Wielkie Bóg zapłać za to wspomnienie. Wczoraj, wieczorem, wręcz w nocy, był w tv, zdaje się „Kultura”TVP wspomnieniowy dokument o Pani Danucie Szaflarskiej, rodem z Kosarzysk w górach. Z 2012 roku. Bardzo ciekawie opowiadała o swoim życiu – „za mojego życia powstała telewizja i komputery”. Czyż nie piękne i zajmujące? Cześć Jej pamięci, niech spoczywa w POKOJU!

    1

    0
    Reply

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.